του Wojciech Bońkowski MW
Πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Polityka, τεύχος 38.2025 (3532), 16 Σεπτεμβρίου 2025 · Ενότητα: Άνθρωποι & Στυλ, σελ. 105
Μια καινοτόμα πρωτοβουλία έδωσε νέα πνοή στη στατική ελληνική οινοποιία.
Επανέρχομαι στο θέμα του ελληνικού κρασιού. Η μεταμόρφωση της Ελλάδας, από το “ασχημόπαπο” της Ευρώπης σε “κύκνο” μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, είναι άνευ προηγουμένου στη σύγχρονη ιστορία. Μέχρι πρόσφατα, η χώρα παρήγαγε σχεδόν αποκλειστικά ρετσίνα με έντονη ρητινώδη γεύση και τοπικά χαρμάνια βυθισμένα σε βαρέλι, συχνά με προσθήκη merlot για να «σωθεί η κατάσταση». Σήμερα, το τοπίο είναι εκθαμβωτικό: γεμάτο φρέσκες, θαλασσινές και ορεινές γεύσεις, εμπλουτισμένο με αυθεντικά στυλ και – ειρωνικά – βασισμένο σε τοπικές ποικιλίες.
Οι ποικιλίες Ασύρτικο, Αηδάνι, Βιδιανό, Θραψαθήρι, Ρομπόλα, Ροδίτης, Μοσχοφίλερο, Μαλαγουζιά, Ξινόμαυρο, Αγιωργίτικο, Μαυροδάφνη, Λημνιώνα, Κοτσιφάλι, Μανδηλαριά, Λιάτικο και δεκάδες άλλες προσδίδουν σήμερα στα ελληνικά κρασιά μοναδικό και ακατάμιλλο χαρακτήρα.
Αναγνωρίζοντας αυτή την κληρονομιά, τα Great Greek Wines διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο. Ξεκίνησαν το 2020, εν μέσω πανδημίας, από τον Γιάννη Καρακάση, έναν από τους δύο Έλληνες Masters of Wine. Πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και πιλότος ελικοπτέρων, αποφάσισε να «βουτήξει» στο ελληνικό κρασί και να αναδείξει τις 50 καλύτερες και πιο αυθεντικές ετικέτες. Για την επιλογή τους, κάλεσε διακεκριμένους γευσιγνώστες, όλους Masters of Wine ή Master Sommeliers, από όλο τον κόσμο. Και αντί να λάβει δείγματα απευθείας από τα οινοποιεία (όπως συχνά συμβαίνει σε άλλους θεσμούς, με τα λεγόμενα “journalist cuvées”, δηλαδή κρασιά ειδικά φτιαγμένα για να εντυπωσιάσουν), επέλεξε να αγοράσει τα κρασιά από την αγορά. Έτσι, διασφαλίστηκε ότι οι δοκιμές έγιναν με τις ίδιες φιάλες που φτάνουν στα χέρια των καταναλωτών.
Η πρωτοτυπία δεν σταμάτησε εκεί. Αντί να βαθμολογούνται τα κρασιά με την κλασική κλίμακα των 100 πόντων, οι κριτές συζητούσαν κάθε φιάλη και έφταναν σε συναίνεση. Το αποτέλεσμα δεν ήταν χρυσά, ασημένια και χάλκινα μετάλλια, όπως συνηθίζεται, αλλά απλώς μια λίστα με τις 50 καλύτερες φιάλες που παράγονται στην Ελλάδα.
Η προσέγγιση αυτή βρήκε άμεση απήχηση. Η πρώτη λίστα του 2020 προκάλεσε αίσθηση. Ανάμεσα σε αναγνωρισμένα κρασιά εμφανίστηκαν απροσδόκητοι θησαυροί, όπως το Νεμέα Θρόνος χωρίς βαρέλι στα 10 ευρώ ή το εντελώς εκκεντρικό Μεθυμναίος από τη Λέσβο, με μπουκέτο αποξηραμένων λουλουδιών. Ονόματα όπως ο Αργυρός (Σαντορίνη) και ο Λυραράκης (Κρήτη) εδραίωσαν τη φήμη τους μέσω του Great Greek Wines.
Τα επόμενα χρόνια, πολλές θέσεις κατέλαβαν νέας γενιάς ρετσίνες, θαυμάσια δροσερές, με καθαρές νότες φρέσκιας ρητίνης πεύκου. Αρχικά, ο ελληνικός οινικός κόσμος ήταν επιφυλακτικός, όμως η δύναμη της τάσης επικράτησε. Σήμερα, κρασιά όπως το Pytis Ritinitis από το οινοποιείο Τρουπή ή το μοντέρνο Kallos 1979 εμφανίζονται σε λίστες κορυφαίων εστιατορίων.
Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη, που στη φετινή έκδοση υποβλήθηκαν σχεδόν 700 ετικέτες, και η λίστα πλέον δεν περιορίζεται στις 50: επιλέγεται το κορυφαίο 10% των συμμετοχών. Για τρίτη συνεχή χρονιά, περιλαμβάνεται η ερυθρή Λημνιώνα του Oenops, με γεύση από φρέσκα σμέουρα, αλλά και η Κυδωνίτσα από τη Μονεμβασιά, η οποία μέχρι χθες θεωρούνταν τοπική «ιδιορρυθμία» και πλέον αναδεικνύεται σε παγκόσμια τάση.
Είτε πίνετε ελληνικό κρασί καθημερινά είτε μόνο στις διακοπές, αυτή η λίστα είναι απαραίτητη ανάγνωση.
Προτεινόμενα κρασιά της εβδομάδας:
- Alpha Estate, Amyndeo Rosé Xinomavro 2024 – 119 PLN (melideli.pl)
- Gerovassiliou, Malagousia 2023 – 139 PLN (melideli.pl)
- Kir-Yianni, Naoussa Ramnista 2020 – 148.50 PLN (domwina.pl)
- Biblia Chora, Ovilos White 2023 – 159 PLN (melideli.pl)
- Gavalas, Santorini Wild Ferment 2022 – 204.99 PLN (greckieprzysmaki.pl)